Delen

Gezocht: herkomst vooroorlogse schilderijen

Onderzoek naar de herkomst van kunstwerken

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vele kunstwerken en cultuurgoederen uit openbaar en uit privé bezit achtergelaten, geroofd en/of gestolen. Dit gebeurde eveneens in België. Er ontstond, voornamelijk in West- en Centraal Europa, een grote kunsthandel. Een groot aantal cultuurgoederen werd na de Tweede Wereldoorlog opgespoord, teruggevonden en teruggeven aan de rechtmatige eigenaars, erfgenamen of staten. Maar niet van alle teruggevonden cultuurgoederen was de herkomst even duidelijk, of ze geroofd waren en wie de vooroorlogse eigenaars waren. Sommige van deze cultuurgoederen belandden in openbare of in privé handen na de bezettingsjaren en de bevrijding.

Tijdens de Conferentie van Washington in 1998 onderschreef België in dit verband de principes over de onder het nationaalsocialisme geroofde en verdwenen cultuurgoederen. De musea en culturele instellingen werkten mee met de Studiecommissie joodse goederen en de Commissie voor Schadeloosstelling om de herkomst van deze cultuurgoederen uit te klaren. Het ging om kunstwerken die mogelijk voorwerp uitmaakten van de nationaalsocialistische roof of -aankopen, evenals de naoorlogse restitutie in en door België.

Het onderzoek nam een aantal jaren in beslag. Na deze enquêtes en vanuit het oogpunt van een transparantie werd besloten om de kunstwerken met een ongeïdentificeerde herkomst of met een onvolledige herkomst onder te brengen in een databank met als doel om meer informatie te bekomen over de verwervingsgeschiedenis. Deze databank legt voornamelijk de nadruk op schilderijen en beeldhouwwerken die in de museale verzamelingen terechtkwamen na de Tweede Wereldoorlog. Dit onderzoek is een nauwe samenwerking tussen de Gemeenschappen, de federale overheid en de betrokken instellingen en musea.

Iedere informatie die de herkomst van onderstaande schilderijen kan verduidelijken, meer bepaald over de vooroorlogse periode en de oorlogsjaren, is zeer welkom! Heb je meer info? Neem dan contact op met musea@lier.be of op tel. 03 490 40 65. 

 

Schilderij 1

Jacob de Backer, Het laatste oordeel

(olieverf op paneel, 69 cm x 55 cm)

Collectie Stedelijke Musea Lier, inventarisnummer 0076

Herkomst:

  • in 1944 aangekocht voor 50.000 BEF bij een Belgisch privé-verzamelaar door het veilinghuis Dorotheum, Wenen (Dorotheumnr. 217.519/33);
  • doorverkocht voor een bedrag van 7.000 RM op 31 mei 1944 aan A. Hitler voor de Linzverzameling;
  • verzonden naar de zoutmijnen van Alt-Aussee, Monsberg (Ausseenr. 8767);
  • teruggevonden door de Amerikaanse Monuments, Fine Arts & Archives-divisie;
  • overgebracht naar het Collection Point München (Munichnr. 33859);
  • gerestitueerd aan België (Dienst Economische Recuperatienr. A.105);
  • afgestaan in 1952 aan het Stedelijk Museum/Museum Wuyts, Lier

 

schilderij 2

Zuid-Nederlandse school, 17de eeuw, Zelfportret van een schilder

(olieverf op doek, 148 cm x 104 cm)

Collectie Stedelijke Musea Lier, inventarisnummer: 0199

Herkomst:

  • aangekocht tijdens de oorlogsjaren in België door de kunsthandelaar Maurice Lagrand, Brussel;
  • via Kajetan Mühlmann, Den Haag doorverkocht voor 8.000 RM aan Heinrich Hoffmann, München, ‘hoffotograaf’ van A. Hitler en de NSDAP;
  • teruggevonden door de Amerikaanse Monuments, Fine Arts & Archives-divisie in zijn privé-woning Guffelham nr. 13, München;
  • overgebracht naar het Collection Point München (Munichnr. 1777);
  • gerestitueerd aan België (Dienst Economische Recuperatienr. A.345);
  • afgestaan in 1952 aan het Stedelijk Museum/Museum Wuyts, Lier 

Uitgelicht